Trumbo: Μπορούν οι ιδέες να σε χαρακτηρίσουν προδότη;

Παρασκευή, 12 Φεβρουάριος, 2016 14:17 μμ
Ο Jay Roach σκηνοθετεί τον Bryan Cranston στον ρόλο του σεναριογράφου Dalton Trumbo που πολεμήθηκε σκληρά για τις ιδέες του.
Άπό τον Στέργιο Πουλερέ
Trumbo: Μπορούν οι ιδέες να σε χαρακτηρίσουν προδότη;

Η επιβολή της ελευθερίας του λόγου, αλλά πολύ περισσότερο της σκέψης ήταν κάποτε κάτι το ουτοπικό. Ιδίως σε χώρες που είχαν το know how για να σε κάνουν να εναρμονιστείς με την δική τους σκέψη και τον δικό τους λόγο. Είναι ωραία τα ιδανικά ότι καμία ιδέα δεν πρέπει να φιμώνεται, όμως δεν είναι πάντα η εμφανής αντίσταση ο καλύτερος τρόπος για να αλλάξεις τον κόσμο. Όταν η αντίδραση παύει να είναι αποτελεσματική, τότε είναι που εμφανίζεται η πολιτική. Και ο Dalton Trumbo το αντιλήφθηκε αυτό με πολύ επώδυνο τρόπο.

Η νέα ταινία του Jay Roach, που στα προηγούμενα χρόνια το όνομα του ήταν πίσω από τους κωμικούς του Hollywood όπως Sasha Baron Cohen, Will Ferrell, Ben Stiller, αλλά και δύο πολιτικές τηλεταινίες (Recount και Game Change) εμβαθύνει σε μια από τις ιστορίες που η ίδια η βιομηχανία δημιούργησε. Ο Dalton Trumbo ήταν ένας σεναριογράφος, από τους καλύτερους στην Αμερική, είχε όμως την ατυχία να πιστέψει σε ιδέες που μπορούσαν να τον οδηγήσουν στο θάνατο. Δεν το κατάφεραν. Δεν βγήκε αλώβητος όμως. Είχε απώλειες που του στέρησαν τη μισή του ζωή και μεγάλο μέρος της ζωής των τριών του παιδιών. Όλα για μια ιδέα, για έναν καλύτερο κόσμο, όπου δεν θα πρέπει να φοβάσαι να πεις τι σκέφτεσαι. Πολύ περισσότερο δεν θα πρέπει να υποτάσσεσαι σε μια κατάσταση μη σκέψης, προκαθορισμένων πληροφοριών και θέσεων του εγκεφάλου.

Ο Trumbo πίστεψε στον κομμουνισμό ως οικονομικοκοινωνικό καθεστώς. Ήταν βέβαια ένας πολύ πλούσιος κομμουνιστής. Δεν είχε σκοπό να τον φέρει με πολεμική ρητορική. Κοινωνούσε απλώς τις απόψεις του και ήλπιζε οι άνθρωποι να τις ενστερνιστούν. Το timing που επέλεξε ήταν τόσο κακό, ώστε η ζωή του βρέθηκε να πέφτει σε ένα γκρεμό αγκαλιά με το θάνατο και έμενε να φανεί αν στη σύγκρουση θα ήταν το δικό του σώμα από κάτω ή του θανάτου.

Μαζί με μερικούς άλλους συναδέλφους του σύστησαν ένα λόμπι που συζητούσε ελεύθερα και οραματιζόταν. Μόνο μέσα σε τέσσερις τοίχους. Έξω από αυτούς τους τέσσερις τοίχους υπήρχε η κυβέρνηση της Καλιφόρνια και το σωματείο των ηθοποιών που ήταν φασιστικά συντηρητικό και δεν θα μπορούσε να κάνει διαφορετικά σε μια περίοδο ψυχροπολεμική, που η ειρήνη ήταν μια θολή έννοια. Με την γνωστή κριτικό και τσιράκι της κυβέρνησης Hedda Hopper, που ήταν το φίλτρο της αντιαμερικάνικης προπαγάνδας στις ταινίες, και τον John Wayne, το υπέρτατο αμερικάνικο σύμβολο στην διαλεκτική κατά του κομμουνισμού, να είναι πολέμιοι του Trumbo (Bryan Cranston) και της υπόλοιπης ομάδας, του Arlen (Louis C.K.) που έμεινε μαζί του ως το τέλος, του Ian McLellan που έγινε η βιτρίνα του, και του Edward που τον πρόδωσε.

Όλοι τους έδωσαν κατάθεση στο συμβούλιο της Καλιφόρνια, ύψωσαν το θυρεό της ελεύθερης σκέψης, τους φίμωσαν, στοχοποιήθηκαν, τους επιτέθηκαν, μπήκαν στη φυλακή και είδαν τη ζωή τους να καταρρέει. Όχι μόνο όσο ήταν εκεί, αλλά και για το μετά. Κάθε εταιρεία παραγωγής θα τους έκανε μποϋκοτάζ και δεν θα είχαν πως να ζήσουν. Ο Trumbo ήταν μια πένα που δύσκολα μπορούσες να την απορρίψεις. Απλώς θα έπρεπε να αποφασίσει ότι το όνομα του θα ήταν πλέον αόρατο. Κανείς δεν θα το ήθελε. Όλοι όμως θα ήθελαν τη γραφή του. Ο Trumbo γίνεται ένα μηχανάκι γραφής, τα σενάρια του είναι πάντα υψηλού επιπέδου, αλλά η επαφή του με τη γυναίκα και τα παιδιά του είναι πλέον ανύπαρκτη. Η ζωή του βρίσκεται μέσα στη μπανιέρα, όπου γράφει με τη γραφομηχανή πάνω σε ένα τραπεζάκι. Έξω από την πόρτα του μπάνιου δεν είναι πατέρας, δεν είναι άνθρωπος. Είναι ένα φάντασμα.

Κι αυτό τον κάνει ακόμα πιο σκληρό απέναντι στους ανθρώπους που αποτελούν το καταφύγιο της εμπιστοσύνης, αυτούς που ακολούθησαν τον αγώνα του, την Ιδέα του, χωρίς να νοιαστούν που θα δέχονταν επιθέσεις, ακόμα και σωματικής μορφής, ή που δεν θα μπορούσαν να κάνουν εύκολα φίλους. Λίγο πριν ο Ψυχρός Πόλεμος καταρρεύσει μια οικογένεια, το Hollywood αποφασίζει να κάνει την αλλαγή και να αποδώσει τα Καίσαρος τω Καίσαρι στον Trumbo και σε όλα αυτά που συμβόλιζε.

Ο Jay Roach κινήθηκε πιστά πάνω στο σενάριο του McNamara που ήθελε την λεπτομερή καταγραφή της πραγματικότητας, δίνοντας ντοκιμαντερίστικη οπτική στην ταινία από την αρχή της, δεν επένδυσε σε ενδιάμεσα στοιχεία για να παραλλάξει λίγο ένα ακραιφνές δράμα, μια πολιτική κριτική, κι ας έχει την πολιτική σάτιρα στο βιογραφικό του. Αρκεί να προσπαθήσετε να φανταστείτε την ταινία χωρίς την ύπαρξη του Bryan Cranston και της Helen Mirren και θα καταλάβετε πως κινήθηκε ο Jay Roach. Τα θέματα στα οποία εστιάζει είναι σε πρώτο επίπεδο το πως στέκεσαι στον κόσμο όταν πρόκειται για τις ιδέες σου και δευτερευόντως πόση αντοχή απαιτείται ώστε μια γυναίκα να μείνει στο ύψος της θέσης της και να φροντίσει για πολύ πιο δύσκολα πράγματα από τον αγώνα για μια ιδέα. Τα κομμάτια μιας οικογένειας γεμίζουν ρήγματα και είναι ο θεματοφύλακας, ο επιστάτης των ρηγμάτων.

Ο Bryan Cranston ήταν η θρυαλλίδα που έβαλε σε δεύτερο πλάνο τις μέτριες κριτικές της ταινίας, και οδήγησε τις πένες των κριτικών να βάλουν θετική χροιά στα λόγια τους. Έβαλε άφθονη την ειρωνεία στον Trumbo, με τους μορφασμούς του κυρίως, ενέπλεξε την ψυχραιμία με τη σύγκρουση, την άρνηση με την επιθυμία και τη δίψα και έδωσε στον χαρακτήρα μια διάσταση που παρόλο που δεν τον γνωρίζουμε, φαντάζει πραγματική, σε πείθει.

Από κοντά και η Helen Mirren που είναι εκνευριστικά σταθερή και υπέροχη στον ρόλο της Hedda Hopper, πλάθει τον κυνισμό, τον μισανθρωπισμό, την υποτέλεια στο παράλογο που κυβερνά και ενώ με το δεξί της χέρι είναι υποχείριο, με το αριστερό της φορά το στέμμα της βασίλισσας, γίνεται το τελωνείο ιδεολογίας που θέλει να δει την καπιταλιστικά ιμπεριαλιστική Αμερική να τιμωρεί το διαφορετικό. Η Diane Lane στο ρόλο της γυναίκας του Dalton Trumbo επιστρέφει στο προσκήνιο με μια πολύ δυνατή ερμηνεία που ξεφεύγει από τις γυναίκες οι οποίες θα κραυγάσουν αγωνιωδώς, θα υψώσουν τους τόνους. Η μόνη στιγμή που σπάει είναι στο κλάμα χαράς της. Ακόμα κι όταν νιώθει ότι ο άντρας της απομακρύνεται από την οικογένεια, από την ίδια και τα παιδιά τον επαναφέρει λες και απλώς εκείνος είχε πέσει και του έδωσε το χέρι να σηκωθεί, ενώ η απόσταση τους απαιτούσε θεωρητικά μεγαλύτερες προσπάθειες και μέσα για να μειωθεί.

Ο Louis C. K. και ο John Goodman ολοκληρώνουν το κουιντέτο που ανέβασε ψηλότερα το δημιούργημα των Roach - McNamara. Ο πρώτος σε ένα ρόλο που θύμισε τον αντίστοιχο στο American Hustle, πολύ πιο βαθύ, πιο δραματικό, με περισσότερη έκφραση προσώπου και λιγότερα λόγια, μια ζωή που οδεύει προς το θάνατο καθώς ζει κάτω από μια σκιά και ο Goodman σε έναν χαρακτήρα από αυτούς που είναι στα μέτρα του, αθεράπευτα αδιάφορος για το τι λέει ο κόσμος, υποτακτικός του χρήματος. Είναι ίσως από τις λίγες περιπτώσεις που σε κάνουν να σκεφτείς ότι το να αποζητάς το χρήμα είναι το λιγότερο κακό σε αυτόν τον κόσμο.

*Το βράδυ της 28ης Φεβρουαρίου η απονομή των Oscar 2016 εκπέμπει ζωντανά και αποκλειστικά από τα κανάλια Novacinema, με τη μετάδοση να ξεκινάει στις 2:30 τα μεσάνυχτα από το κόκκινο χαλί και τις αφίξεις των καλεσμένων και στις 3:30 να μεταφέρεται μέσα στο Nokia Theatre για να ξεκινήσει η βράβευση, σε μια βραδιά που θα κρατήσει ως τις 6:30 το πρωί.

Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook και ενημερωθείτε για ό,τι νέο.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ...