Danish Girl: Όταν το σώμα γίνεται φυλακή σου, δραπετεύεις;

Παρασκευή, 29 Ιανουάριος, 2016 15:24 μμ
Το σώμα είναι ένα εργαλείο φτιαγμένο για συγκεκριμένες χρήσεις. Κάποιοι άνθρωποι όμως επιλέγουν να το διαθέσουν αλλιώς. Όπως το Danish Girl.
Από τον Στέργιο Πουλερέ
Danish Girl: Όταν το σώμα γίνεται φυλακή σου, δραπετεύεις;

Το σώμα κάθε ανθρώπου είναι ένα υλικό που χρησιμοποιείται όπως επιλέγει αυτός που το φέρει. Του δίνει τη χρήση που θέλει και το διαθέτει με τον τρόπο που πιστεύει ότι θα τον ευχαριστήσει. Το να ξεφύγεις όμως από τους νόμους του σώματος, του δικού σου σώματος, δεν είναι απλώς δύσκολο. Μπορεί να απαιτήσει τη μεγαλύτερη θυσία που μπορείς να φανταστείς. Αυτό έκανε και το Danish Girl.

Το σώμα μας είναι ένα δάνειο, δίνεται από την φύση, από την κατασκευή μας και μπορεί να γίνει πολλά πράγματα. Για την πλειοψηφία των ανθρώπων είναι ένας τόπος λατρείας, το σημείο στο οποίο στρέφεται κάθε ενέργεια του, το σημείο από το οποίο προέρχεται κάθε κίνητρο, κάθε ηδονή, κάθε έμφυτη τάση. Και είναι το ίδιο και το αυτό, εσωτερικά και εξωτερικά.

Υπάρχουν όμως και αυτοί που ξεκινούν με αυτή την επιθυμία, αλλά στον διάβα της ζωής τους αρχίζουν να συνειδητοποιούν ότι το σώμα είναι φυλακή για τους ίδιους. Οι απολήξεις του είναι το χέρι του νόμου που το διέπει, οι τρύπες του δεν αρκούν για να γεμίσουν με αέρα το εσωτερικό του. Διαφορετικά αναπνέεις όταν σε γεμίζει το έξω σου και διαφορετικά όταν νιώθεις ότι είναι ένα κληροδότημα και όχι μια επιλογή.

Ο Einar Wegener είναι η πρώτη καταγεγραμμένη περίπτωση ανθρώπου που ένιωσε το σώμα του να τον φυλακίζει και αναζήτησε τον τρόπο να λυτρωθεί από τα δεσμά του. Το διάσημο Danish Girl. Και αυτό που δίνει αξία στην επιλογή του είναι ότι το έκανε σε μια εποχή που τα πάντα ήταν εκατό φορές πιο δύσκολα από σήμερα, σαφώς πολυπλοκότερα και στη συγκεκριμένη περίπτωση ίσως και αδύνατα. Ένα εθελούσιο salto mortale που θα ζωγραφίσει ένα παντοτινό χαμόγελο όταν έρθει η σύγκρουση με το σκληρό έδαφος.

Ο Einar ήταν ένας Δανός ζωγράφος, παντρεμένος με την Gerda, επίσης ζωγράφο. Ο Einar από μικρό παιδί είχε έρθει πολύ κοντά στην θηλυκή πλευρά του, αλλά ποτέ δεν αντιλήφθηκε ότι δεν ήταν μια απλή επαφή, αλλά μια αγωνιώδης κραυγή του μέσα του να βγει έξω και να σβήσει για πάντα την προκαθορισμένη και επώδυνη κατασκευή. Ακόμα και κατά την διάρκεια του γάμου του με την Gerda, συνήθιζε για πλάκα να ντύνεται γυναίκα, να βάζει το προσωπείο της Lily Elbe. Ένα βράδυ όμως, ανακάλυψε ότι το προσωπείο δεν ήταν η Elbe, αλλά ο Einar.

Το φιλί στο στόμα με τον Henrik (Ben Wishaw) προκαλεί το πρώτο αίμα. Η μύτη του κυριολεκτικά ματώνει και μοιάζει σαν να είναι η πραγματική του ψυχή που βγάζει τα χέρια της από εκεί για να δει το φως. Σιγά σιγά το νιώθει βαθιά ότι αυτή τη φορά δεν υπάρχει γυρισμός. Τα φουστάνια και η περούκα δεν θα αντικατασταθούν από παντελόνια και τα μαλλιά του. Ακόμα και η έμπνευση του στη ζωγραφική έχει τελεσιδικήσει σε αυτό το σώμα, σε αυτόν τον καταναγκασμό της φαλλικής παρουσίας.

Ένα ταξίδι στη Γαλλία, όπου θα πάει με την Gerda για να εκθέσει τους πίνακες της με μοντέλο την Lily Elbe, θα του δείξει ότι υπάρχει ένας δρόμος για να ξεπεράσει τα προαιώνια δεσμά και να ξαναγεννηθεί. Ένας γιατρός, ο Dr. Warnekros, είναι από τους ελάχιστους που δεν αντιμετωπίζουν τον θηλυκό προσανατολισμό του Einar ως ψυχικό νόσημα ή σχιζοφρένεια, αλλά κυρίως ως μια επιστημονική τομή, ως ένα φαινόμενο που θέλει να το μελετήσει σεβόμενος τα όρια και τις επιθυμίες του Einar. Είναι ο δικός του Loengrin, αυτός που θα τον βοηθήσει, χωρίς να τον νοιάζει να μάθει το παρελθόν του, από που προέρχεται, τι σημάδια φέρει, ποιες είναι οι αμυχές στην ψυχοβγαλτική διαδικασία. Στο τέλος η Lily γίνεται ένα φουλάρι φτιαγμένο από σατέν, που γίνεται έρμαιο του ανέμου και ταξιδεύει αδέσμευτο, χωρίς φόβο για την κρίση του κόσμου και περισσότερο για την αντίδραση της ύλης όταν της δείχνεις την πλήρη αδιαφορία σου.

Το Danish Girl είναι μια μνεία στο θάρρος που απαιτείται από έναν άνθρωπο να προχωρήσει σε μια αλλαγή ασυνήθιστη για την εποχή του, για τα στερεότυπα και τις κοινωνικές νόρμες, να κάνει το σώμα του ένα κουστούμι με φερμουάρ, που αν το κατεβάσει θα αναδυθεί ένας νέος άνθρωπος, μια λευκή σελίδα που θα ξεκινήσει από την αρχή να εγγράφεται με μελάνη στο βιβλίο των ψυχών. Μια νέα ψυχή που θα βρεθεί στο καθαρτήριο του κόσμου γνωρίζοντας ότι δεν επαναπαύτηκε στον εγκλωβισμό.

Κι αυτή η ελευθέρωση της ψυχής είναι που εγκλώβισε τον σκηνοθέτη Tom Hooper που επέλεξε να αρκεστεί στη δύναμη της ιστορίας και σε ένα περιεχόμενο που είναι σπάνιο κινηματογραφικά. Επέλεξε να αφήσει την ιστορία να ρεύσει μόνη της, καθώς ο σκοπός του ήταν να αποδώσει τιμή στους ανθρώπους που βλέπουν τον εαυτό τους στο Danish Girl.

Γι΄αυτό και προσωπικά θεωρώ ότι ο Eddie Redmayne έδωσε μεν μια πολύ καλή ερμηνεία, αλλά όχι oscarworthy. Ο κοπετός του ως Lily Elbe, ιδίως εκεί που λέει στον γιατρό «βοηθήστε με να απαλλαγώ από αυτό το σώμα, βοηθήστε με να το στείλω μακριά μου», είναι το απόγειο αυτής της ερμηνείας που θα μπορούσε να αναδειχθεί πολύ διαφορετικά.

Εκεί που θα εστίαζα περισσότερο είναι στην Alicia Vikander, που υποδύθηκε τη Gerda, τη γυναίκα που πρέπει να αποδείξει την αγάπη της αψηφώντας τον εαυτό της. Να μπει στο πνεύμα της εποχής που περιπτώσεις σαν του Einar είναι ελάχιστες και δεν μεταφέρονται από στόμα σε στόμα, να μεταπηδήσει από την επιτηδευμένη αφέλεια στο σημείο που ζητούσε με ένα βωβό παρακαλετό από τον Einar να κλείσει στη ντουλάπα την Lily Elbe, στην σταδιακή κατανόηση και εν τέλει στην περίθαλψη και επώαση του αιτήματος του άντρα της. Σε σημείο μάλιστα που να νοιαστεί εκείνη περισσότερο για τη μετάβαση στη νέα κατάσταση, παρά ο ανυπόμονος Einar. Η δική της παράλληλη πορεία είναι που καταφέρνει να μπει μπροστά και να σε κάνει να εστιάσεις.

Το τελείωμα που επιλέγει ο Hooper διαπλέκει άψογα όλα όσα φαντάζεται κανείς ότι συμβαίνουν: την αρχή μιας νέας ερωτικής ιστορίας μεταξύ της Gerda και του Hans, φίλου του Einar, την παραδοχή της Gerda ότι πρέπει να αφήσει πίσω της κι εκείνη ένα σώμα, το κοινό σώμα που είχε με τον Einar, μόνο που αυτό είναι άυλο και συμπυκνώνεται στο ανέμισμα του φουλαριού, την αντίληψη ότι η απελευθέρωση από κάτι δοτό που δεν το ζήτησες διψάει για ύστατες θυσίες και τέλος την άνω τελεία της ζωής, ότι η ύπαρξη μας, όσο μοναδική για την εποχή της κι αν είναι, τόσο αδιάφορα θα φύγει. Κάτι που grosso modo ισχύει για κάθε παρουσία. Το φινάλε είναι μία από τις 3-4 σκηνές που καταφέρνει να υπερυψωθεί σε σχέση με το υπόλοιπο περιεχόμενο του Danish Girl.

*Το βράδυ της 28ης Φεβρουαρίου η απονομή των Oscar 2016 εκπέμπει ζωντανά και αποκλειστικά από τα κανάλια Novacinema, με τη μετάδοση να ξεκινάει στις 2:30 τα μεσάνυχτα από το κόκκινο χαλί και τις αφίξεις των καλεσμένων και στις 3:30 να μεταφέρεται μέσα στο Nokia Theatre για να ξεκινήσει η βράβευση, σε μια βραδιά που θα κρατήσει ως τις 6:30 το πρωί.

Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook και ενημερωθείτε για ό,τι νέο.