Brooklyn: Η Saoirse Ronan ανακαλύπτει την κρυμμένη δύναμη του ανθρώπου

Παρασκευή, 1 Ιανουάριος, 2016 12:48 μμ
Από τον Στέργιο Πουλερέ
Brooklyn: Η Saoirse Ronan ανακαλύπτει την κρυμμένη δύναμη του ανθρώπου

Είναι ένα ερώτημα που γυροφέρνει το μυαλό πολλών που πατούν αυτά τα χώματα. Αν σου ζητούσαν να αφήσεις την οικογένεια σου και να ξεκινήσεις να φυτεύεις τις δικές σου ρίζες σε ένα τόπο μακρινό, που πιθανότατα να σας χωρίζει ένας ωκεανός, θα το έκανες; Η απάντηση για πολλούς είναι δύσκολη μεν, αλλά τείνει προς το Ναι. Για όλους όσους ζουν σήμερα στην Ελλάδα. Αν όμως είχες μια καλή και αξιοπρεπή ζωή; Θα το έκανες;

Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα δεν έρχεται ποτέ μονόπατα και δεν την ξέρει κανείς. Η απάντηση δίνεται από μόνη της όταν είναι η κατάλληλη στιγμή. Εκεί που ούτε κι εσύ ο ίδιος δεν το γνωρίζεις. Γιατί οι άνθρωποι είναι πάντα έτοιμοι όταν έρχονται όλα εκείνα που φοβούνται να αντιμετωπίσουν. Είναι όλες εκείνες οι στιγμές που σου δίνουν να καταλάβεις ότι η ζωή βιώνεται ενεργητικά πολύ λίγες στιγμές σε αντίθεση με την παθητική της διάρκεια που δεν χρειάζεται κανένα κόπο, καμία υπέρβαση.

Το Brooklyn του John Crowley είναι μια από τις ταινίες της χρονιάς, γιατί αμφιταλαντεύεται, ισορροπεί και εν τέλει ρέπει σε αυτά τα ερωτήματα με τον πιο ανθρώπινο και ρεαλιστικό τρόπο. Μια ταινία απλά δομημένη, αλλά με τέτοια εμβάθυνση που τη νιώθεις συμμετοχικά, με έναν αόρατο άλλο, αισθάνεσαι ότι αν απλώσεις το χέρι σου θα βρεθεί ένα φάσμα να σε τραβήξει από την άλλη του πλευρά.

Η Ellis Gracy είναι μια νεαρή κοπέλα που γεννήθηκε και ζει με την αδερφή και τη μάνα της στο Ενισκόρθι της Ιρλανδίας. Η αδερφή της είναι λογίστρια και η ίδια δουλεύει σε ένα φούρνο που τον έχει μια δύστροπη, κουτσομπόλα και αυταρχική γυναίκα. Το αφεντικό της είναι εκείνο το στοιχείο που δεν λείπει ποτέ από τη ζωή των ανθρώπων, τους κάνει να νιώθουν δυσφορία, να βρίσκουν το ξύπνημα και την παρουσία τους δυσβάσταχτη, να γκρινιάζουν ίσως, αλλά στο τέλος της ημέρας δεν είναι παρά ένα τερέτισμα και δεν καταφέρνει να χρωματίσει τόσο μαύρα την ζωή όσο προσπαθούσες να πείσεις τον εαυτό σου.

Όμως η Ellis είναι ένας άνθρωπος που θέλει να αναζητήσει μεγαλύτερους κόσμους. Να βρεθεί σε πιο ανοιχτούς ουρανούς, λιγότερο βροχερούς και με πιο ελπιδοφόρες ατμόσφαιρες. Γι΄αυτό, ο πάστορας Flood που κάνει ταξίδια στις ΗΠΑ, μετά από συνεννόηση με την αδερφή της, της βρίσκει δουλειά στο Μπρούκλιν και ένα δωμάτιο σε ένα σπίτι που κατοικούν πολλές νέες κοπέλες, ως επί το πλείστον μετανάστριες. Στην εποχή του 1950, οι ΗΠΑ ήταν ένας συχνός προορισμός των Ιρλανδών, οι οποίοι δούλεψαν σε όλα τα οικοδομικά έργα την εποχή που ξεκίνησε το σχέδιο του Roosevelt για οικονομική ανάταση μετά το κραχ.

Η Ellis ξεκινάει για το ταξίδι και η αντίδραση του σώματος της στο πλοίο, μετά από αυτό που έφαγε, αποδεικνύει ότι τα σώματα έχουν μια αόρατη σύνδεση με τους τόπους, παίρνουν τα ιχνοστοιχεία του εδάφους και της ατμόσφαιρας, τα κάνουν μνήμη, τα κάνουν εμβόλιο και ανοσούν. Αυτό λέγεται πατρίδα. Οι συμβουλές που της δίνει μια πιο σκληρόπετση γυναίκα στο πλοίο ενθηκεύονται βαθιά μέσα της και φυτρώνουν σιγά σιγά για να εμφανιστούν όταν θα βρουν το ερέθισμα.

Το πρώτο διάστημα της παραμονής της εκεί είναι δύσκολο. Κάθε μέρα σκέφτεται να γυρίσει στην πατρίδα και της λείπουν η αδερφή και η μάνα της. Όμως τα μεγάλα κενά που επέλεξε να δημιουργήσει με τη μετανάστευση γεμίζουν σιγά σιγά. Γεμίζουν την ψυχή και αποσπούν το μυαλό. Οι μεσημεριανές συζητήσεις με τη νοικάρισσα και τις άλλες κοπέλες, η δουλειά που καλυτερεύει και φυσικά το σκίρτημα της καρδιάς μετατρέπουν το εσωτερικό κλάμα σε ελπίδα, την επιθυμία σε γλυκιά νοσταλγία. Η ισορροπία με ένα πόδι στο Μπρούκλιν και ένα στην Ιρλανδία θα κρατήσει ως το τέλος, όταν και θα αντιληφθεί ότι μέσα της έχει τη δύναμη για να κόψει μια και καλή τις ρίζες.

Εν τέλει, το Brooklyn βάζει στο καλειδοσκόπιο όλα εκείνα που συνθέτουν τον αποχωρισμό. Όχι οποιονδήποτε αποχωρισμό. Τον απογαλακτισμό από τη μητέρα, από τη μάνα-γη, από τον αέρα που αναπνέεις, από την διαδρομή που έχεις μάθει να κάνεις με κλειστά τα μάτια. Η ζωή όλη είναι έτσι. Άλλες φορές σημαίνει αλλαγή εδάφους, συνήθως όμως σημαίνει αλλαγή της σταθεράς. Μετάβαση. Όχι σε άλλο τόπο, αλλά σε διαφορετική κατάσταση.

Μετά την ολοκληρωτική διάσπαση των δεσμών, έρχεται η οπισθοδρόμηση. Η τάση για επιστροφή. Κάπου εκεί όμως έρχεται μια μικρή φωνή να γίνει ξυπνητήρι για μια δύναμη που ο άνθρωπος αντικρύζει λίγες φορές στην πορεία του, μια δύναμη γραμμένη στον παλίμψηστο της δημιουργίας του. Η δύναμη να συνεχίζει, η δύναμη να ξεπερνά ο εγκέφαλος του το σοκ, η αντοχή σε ένα μοναχικό μονοπάτι που πιθανότατα θα φέρει νέους συντρόφους, αρκετά αργότερα όμως. Στο περιθώριο αυτών βρίσκεται η ανάδειξη όλων εκείνων που αποτελούν το ελατήριο για κάθε έναν από εμάς ώστε να αγγίξουμε τον ουρανό που ζητάμε. Η αδερφή της Ellis είναι εκείνη που έμεινε πίσω να φροντίζει τη μαμά και έδωσε το φύσημα που χρειάζεται η Ellis για να περάσει τον ωκεανό και να αντέξει στην καταιγίδα. Είναι εκείνη που ένιωθε να την μαστιγώνει κάθε μέρα η ακύρωση της δικής της προοπτικής για να υποθάλψει και να στεγανώσει την αδερφή της.

Ακόμα, ο Crowley θέτει υπό αμφισβήτηση την αυθεντικότητα του έρωτα, το κατά πόσο αγνά γεννιέται. Ο Tony Fiorello που φλερτάρει την Ellis της γεννά τα συναισθήματα. Αυτά όμως είναι απόρροια ατόφιας επιθυμίας για τον άλλο ή είναι μια αδύναμη γυναίκα που βρίσκει το στήριγμα για να αντέξει τη μετάβαση; Ο έρωτας είναι κάτι απ' όλα. Είναι κυρίως ένα κούμπωμα και μια συνάντηση προτεραιοτήτων. Το ίδιο συμβαίνει και με τον Emory Cohen, τον άντρα που γνωρίζει όταν επιστρέφει για λίγο στην Ιρλανδία. Είναι η προσωποποίηση της μητρικής στοργής, της οικογένειας, της αναγέννησης του δεσμού με την πατρίδα που βρίσκεται στη βάση της ανταπόκρισης και εξηγεί γιατί η Ellis δεν λέει σε κανέναν ότι είναι παντρεμένη με τον Tony.

Ο τρόπος που κλείνει την ταινία ο Crowley είναι ο τρόπος που κλείνουν τα μεγάλα κεφάλαια της ζωής. Απλώς εμείς δεν μπορέσαμε ποτέ να σταθούμε για πολύ στην εικόνα τους. Μια ηλιόλουστη μέρα, ένας τοίχος, μια ωραία γυναίκα να περιμένει τον άντρα της που έχει να τον δει καιρό, ένα αντρικό βλέμμα να τη συναντά και να εμφανίζεται ένα χαμόγελο που αποτυπώνει την διαπίστωση ότι αυτό που βλέπει είναι η δική του πατρίδα.

Η Saoirse Ronan δικαίως βρίσκεται στις υποψήφιες για Χρυσή Σφαίρα και δικαίως θα βρεθεί πιθανότατα και στα Όσκαρ. Αλλά και να μην βρεθεί, η ερμηνεία της έχει πετύχει αυτό για το οποίο δημιουργήθηκε. Η μαγεία της απλότητας, της κανονικότητας, της αντίδρασης, των πραγμάτων εν γένει που βρίσκονται στον πυθμένα του ανθρώπου, ξετυλίγονται με γενναιότητα και καθηλωτικό τρόπο για τον θεατή, ώστε να γίνει μέτοχος αυτής της συνταρακτικής αίσθησης: γκρεμίζω τα διαμερίσματα και τα θεμέλια και χτίζω σε ένα άγνωστο έδαφος κάτι δικό μου. Γίνομαι εγώ ο δημιουργός της ζωής μου. Η αυτάρκεια του εαυτού είναι αυτό που πετυχαίνει σε απόλυτο βαθμό η Ronan.

*Το βράδυ της 28ης Φεβρουαρίου η απονομή των Oscar 2016 εκπέμπει ζωντανά και αποκλειστικά από τα κανάλια Novacinema, με τη μετάδοση να ξεκινάει στις 2:30 τα μεσάνυχτα από το κόκκινο χαλί και τις αφίξεις των καλεσμένων και στις 3:30 να μεταφέρεται μέσα στο Nokia Theatre για να ξεκινήσει η βράβευση, σε μια βραδιά που θα κρατήσει ως τις 6:30 το πρωί.

Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook και ενημερωθείτε για ό,τι νέο.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ...